Dziś mamy 4 kwietnia 2020, sobota, imieniny obchodzą:

19 marca 2020

Jak zabija dezinformacja? Zdrowie w czasach fake newsów

Fake newsy dotyczące koronawirusa szerzą się błyskawicznie. To jednak zaledwie# kropla w morzu fałszywych wiadomości związanych ze zdrowiem. Lewoskrętna witamina C, szczepionki powodujące autyzm, cudowne suplementy zwalczające raka – lista mitów medycznych jest długa. Nieprawdziwych treści jest wiele i prawie zawsze przyświeca im jeden cel: osiągnąć partykularną korzyść.

Fake newsy są, niestety, coraz powszechniejszym zjawiskiem. Ich łatwemu rozprzestrzenianiu sprzyja specyfika mediów społecznościowych – otwartych, ogólnodostępnych portali, gdzie można swobodnie dyskutować i wymieniać poglądy z innymi użytkownikami. Tymczasem prawie 40% ruchu w sieci generują boty, natomiast głównym celem fake newsów jest wywoływanie niepokoju przekładanego na korzyści autorów fabrykujących fałszywe informacje.

Ponadto, warto pamiętać, że problem nie dotyczy wyłącznie przestrzeni wirtualnej: fałszywe wiadomości mogą pojawiać się również w mediach tradycyjnych, takich jak telewizja czy prasa. Informacje te bazują przede wszystkim na emocjach, więc jedną z ich podstawowych cech są sensacyjne, przesadzone i nachalnie zachęcające do sprawdzenia tytuły. Fake newsy mogą dotyczyć wszystkich sfer życia, jednak szczególnie niebezpieczne są te o tematyce zdrowia.

Dlaczego nie wierzymy nauce i kto zarabia na szkodliwej informacji?

Brak zaufania do nauki to bardzo szkodliwa i niebezpieczna postawa. Warto jednak wiedzieć, że uleganie wierze w pseudonaukowe treści nie bierze się znikąd. Zarówno oglądanie reklam suplementów, jak i przyswajanie fałszywych, sensacyjnych informacji, uruchamia w ludzkim mózgu ten sam mechanizm. Chodzi o tendencję do upraszczania rzeczywistości, która daje poczucie bezpieczeństwa i kontroli nad sytuacją.

Eksperci wydają się często nieosiągalni i zdystansowani, a informacje przez nich przekazywane skomplikowane i niejasne. Szczególnie, kiedy chodzi o dolegliwości fizyczne, które nierzadko wymagają dodatkowych badań lub czasu. W tej sytuacji dowód anegdotyczny, czyli np. zasłyszany od zaufanego przyjaciela lub członka rodziny, jest prostszy i łatwiej dostępny, przez co dla mózgu wiarygodniejszy od słów eksperta. Jednak to właśnie brak krytycznego myślenia, wiara w mity medyczne i uleganie fake newsom może nieść katastrofalne skutki dla zdrowia.

Pozostaje pytanie: kto zyskuje na przekonywaniu, że szczepienia są niebezpieczne, lekarze i naukowcy kłamią, a cudowne suplementy leczą raka? Odpowiedź jest prosta - szarlatani, którzy ochoczo sprzedają „zamienniki” leków i szczepionek oraz autorskie sposoby terapii. Ich celem są przede wszystkim łatwowierne osoby, które szybko ulegają atmosferze strachu wywoływanej fałszywymi doniesieniami. Nierzadko żerują także na tragedii pacjentów zmagających się z ciężkimi chorobami, którym dają złudną nadzieję na poprawę stanu zdrowia.

Emocje nad rozsądkiem, czyli jak daliśmy się oszukać, że szczepienia powodują autyzm

Leczenie magią i nadnaturalnymi sposobami przypisujemy dawnym czasom – przede wszystkim wiekom, w których edukacja nie była dostępna dla wszystkich, a naukę potępiano. Inaczej ma się kwestia ruchów antyszczepionkowych – wielu wydaje się, że te narodziły się najdalej kilkadziesiąt lat temu. Nie jest to prawdą: przeciwnicy szczepień istnieją tak długo, jak same szczepionki, a ich argumenty od początku bazowały na niewiedzy i wywoływaniu strachu. Jednak to właśnie teraz internetowe szerzenie dezinformacji burzy zaufanie do szczepień bardziej niż kiedykolwiek.

Jeden z najpopularniejszych mitów łączący szczepienia z autyzmem to zasługa fake newsa – konkretnie jednej fałszywej publikacji autorstwa Andrewa Wakefielda. Jej autor od początku z premedytacją fałszował dowody i wyniki swoich badań, za co stracił prawo do wykonywania zawodu. Jego hipoteza została wielokrotnie obalona przez niezależne od siebie grupy ekspertów na całym świecie, a mimo tego przeciwnicy szczepień powołują się na nią do dziś.

Mitów medycznych związanych ze szczepieniami jest więcej; dotyczą m.in. rzekomej zawartości toksycznej rtęci, wysokiej częstotliwości występowania niepożądanych odczynów poszczepiennych i przeciążania układu immunologicznego dzieci. Regularnie pojawiają się także nowe fake newsy dotyczące np. ciężkich, śmiertelnych i zazwyczaj zatajonych przypadków niepożądanych odczynów poszczepiennych.

Wiedza i krytyczne myślenie najlepszym remedium na dezinformację

W przeciwstawianiu się dezinformacji kluczową rolę odgrywa świadomość problemu i rozwijanie krytycznego myślenia. Pamiętajmy, że fake newsy charakteryzują się m.in. sensacyjnym i emocjonalnym wydźwiękiem, sugerowaniem spisków i nawoływaniem do zbiorowej reakcji. Ponadto, szukając w internecie informacji o zdrowiu zawsze warto sprawdzić wydawcę znalezionych treści. Naszą czujność powinny wzbudzać portale, które publikują wyłącznie anonimowe informacje lub mają dużo reklam konkretnych produktów czy usług. Wiedza medyczna powinna zawsze opierać się na dowodach naukowych, faktach i badaniach, a nie emocjach, czynnikach nieracjonalnych czy osobistych opiniach. Miarodajne źródła rzetelnych informacji zazwyczaj są certyfikowane przez Ministerstwo Zdrowia, instytucje publiczne lub autorytety medyczne.

Materiał: Biuro prasowe „Zaszczep się wiedzą”

Oceń artykuł: 2 0

Czytaj również

udostępnij na FB

Komentarze (0) Zgłoś naruszenie zasad

Uwaga! Internauci piszący komentarze na portalu biorą pełną odpowiedzialność za zamieszczane treści. Redakcja zastrzega sobie jednak prawo do ingerowania lub całkowitego ich usuwania, jeżeli uzna, że nie są zgodne z tematem artykułu, zasadami współżycia społecznego, a także wówczas, gdy będą naruszać normy prawne i obyczajowe. Pamiętaj! -pisząc komentarz, anonimowy jesteś tylko do momentu, gdy nie przekraczasz ustalonych zasad.

Komentarze pisane WIELKIMI LITERAMI będą usuwane!

Dodaj komentarz

kod weryfikacyjny

Akceptuję zasady zamieszczania opinii w serwisie
Komentarz został dodany. Pojawi się po odświeżeniu strony.
Wypełnij wymagane pola!



LOKALNY HIT

Skup i sprzedaż części
Fotokubek magiczny
29,90PLN
Meble kuchenne
Metkownice
od 179PLN
Bezpłatne kontrolowanie sprawności ustawienia świateł
Fotokubek z kolorowym wnętrzem
24,90PLN
Szkolenia pierwsza pomoc
od 50PLN
Meble kuchenne
0

Chodź, pomaluj swój świat… na zielono. Apetyczne przepisy na Dzień Szpinaku

Świętować można z różnych okazji. Boże Narodzenie jednoznacznie kojarzy się z #czerwonym barszczem i zupą grzybową, a Wielkanoc to świetny pretekst do zajadania się żurem i jajkami na tysiąc sposobów. Kalendarz jest jednak wypełniony wieloma innymi, smakowitymi datami. Wiedzieliście, że 26 marca obchodzony jest Międzynarodowy Dzień Szpinaku? Najwyższa pora dać temu liściastemu specjałowi zielone światło w kuchni!

(czytaj więcej)
0

Co robić z dziećmi w domu? Wspólnie pieczmy słodkości!

Co robić z dzieciakami, które więcej czasu spędzają w domu? Istnieje wiele pomysłów na to, #jak w prosty i przyjemny sposób zorganizować czas, angażując także najmłodszych. Jedną z przyjemniejszych aktywności, która pozwoli nam na działanie zespołowe, jest wspólne pieczenie słodkości – a efekty, och, będą pyszne! Oto garść inspiracji na proste w przygotowaniu i smaczne wypieki, które możemy przyrządzić wspólnie z najmłodszymi.

(czytaj więcej)
0

"Odkażanie" koronawirusa po polsku. W izolacji coraz częściej sięgamy po alkohol

Butelka wódki, kilka piw i ze dwa wina – to dla żony. Będzie na zapas” – mówi, stojąc w kolejce #w monopolowym. Ale robi to także następnego dnia… Pandemia koronawirusa i związana z nią kwarantanna staje się dla wielu Polaków pułapką. W wyniku izolacji częściej sięgają po alkohol i piją znacznie większe jego ilości. Podczas gdy np. władze departamentu Aisne w północno-wschodniej Francji wydają zakaz sprzedaży alkoholu w związku z epidemią Covid-19, w Polsce sklepy monopolowe pospiesznie i na bieżąco uzupełniają braki w asortymencie.

(czytaj więcej)
0

Lepiej zapobiegać niż leczyć. Lepsza odporność dzięki zdrowym produktom

Sezon na infekcje to czas, kiedy bardziej niż zazwyczaj powinniśmy zadbać o siebie i najbliższych#. Widoczne za oknem słońce oraz malownicza wiosenna aura często usypia naszą czujność w obliczu czyhających chorób. W tym szczególnym czasie warto więc naturalnie wzmocnić odporność i skutecznie zmniejszyć ryzyko infekcji m.in. poprzez odpowiednią dietę.

(czytaj więcej)