fot. Tadeusz Ośko „Sęp” jako rotmistrz WP Wojciech Kossowski. (zbiory IPN)

27 lutego 1945 r. doszło do jednej z #najodważniejszych akcji powojennego podziemia. Por. Tadeusz Ośko „Sęp”, żołnierz AK, podszywając się pod oficera komunistycznego aparatu bezpieczeństwa, uwolnił siedmiu skazanych na śmierć konspiratorów przetrzymywanych przy ul. Śniadeckich 41 w Bydgoszczy.

Weteran KOP i uczestnik akcji „Burza”, odznaczony Krzyżem Walecznych, po wejściu Sowietów nie złożył broni. W Bydgoszczy, działając na śmiałych fałszywych dokumentach, kontrolował posterunki MO i UB, ratując aresztowanych żołnierzy podziemia.

26 lutego 1945 r. Tadeusz Ośko dowiedział się o aresztowaniu członków miejscowej konspiracji. W mieszkaniu jednego z nich, Floriana Dutkiewicza, przy ul. Śniadeckich 41 zdołał zebrać cały konwój – siedmiu zatrzymanych oraz trzech pilnujących ich milicjantów. Zakomunikował milicjantom, że przejmuje więźniów, okazując fałszywe papiery.

Od milicjantów otrzymał sowieckie pismo będące podstawą zatrzymania podejrzanych. Zgodnie z nim, aresztowani mają zostać odstawieni w pobliże frontu i rozstrzelani.

Jak wynika z jego późniejszych zeznań, „Sęp” podejmuje decyzję o likwidacji milicjantów: po pierwsze żeby zatrzeć ślady uwolnienia, a po drugie dlatego, że jeden z nich sądząc, że zwraca się do oficera NKWD, mówi że „tych skurwysynów akowców należy wytępić”.

Ośko rozbraja milicjantów, a do uwolnionych zwraca się: „Czołem, żołnierze Armii Krajowej!”. Czyta im sowieckie pismo, po czym oznajmia, że z rozkazu AK uwalnia ich.

Do milicjantów mówi tak: „Was skazuję na śmierć przez rozstrzelanie, ponieważ jeden z waszych kolegów zeznał, że współpracujecie z NKWD i służycie do likwidacji AK”. Funkcjonariusze MO zostają zaprowadzeni do piwnicy i tam rozstrzelani, a ich ciała ukryte.

Por. Ośko aresztowano w 1946 r., został skazany na śmierć w pokazowym procesie. Wyrok wykonano 27 listopada 1946 r. w więzieniu przy Wałach Jagiellońskich w Bydgoszczy. Szczątki bohatera odnaleziono w 2018 r. w wyniku prac poszukiwawczo-identyfikacyjnych IPN. Uroczysty pogrzeb z wojskowymi honorami odbył się w 2021 r.

81 lat temu „Sęp” pokazał, czym są odwaga, determinacja i wierność przysiędze.

Materiał: Instytut Pamięci Narodowej Delegatura w Bydgoszczy

Powrót Drukuj

LOKALNY HIT

Zeszyt A4 w trzy linie 32 kartki Interdruk – do nauki pisania

9,99PLN

Patelnia do naleśników SWEET

47,99PLN

Rejestracja BDO

500PLN

Słoiki szklane 900ml 1szt. Bez zakrętki

2,49PLN

Ochrona środowiska dla firm

od 50PLN

Budowa hal

Audyt środowiskowy

3000PLN

Zezwolenie na transport odpadów

od 2000PLN