fot. IPN

Dziś obchodzimy 106. rocznicę wkroczenia# oddziałów #Wojska Polskiego do Nakła i przejęcia przez nie władzy wojskowej. Po blisko 150 latach zaborów Pomorze i Kujawy Zachodnie wróciły do Polski.

Choć 11 listopada 1918 r. stał się symboliczną datą odzyskania przez Polskę niepodległości, proces odbudowy granic państwa był rozciągnięty w czasie. Kujawy Wschodnie i Ziemia Dobrzyńska wróciły do Macierzy już w listopadzie 1918 r., natomiast część Pomorza i Kujaw pozostawała poza granicami Polski jeszcze przez ponad rok.

Przyłączenie do Polski Pomorza i Kujaw Zachodnich usankcjonował traktat wersalski podpisany 28 czerwca 1919 r. Formalne przejęcie tych ziem z rąk niemieckich miało nastąpić po jego ratyfikacji, jednak strona polska już w lipcu 1919 r. podjęła do niego przygotowania.

Niemcy ratyfikowały traktat wersalski dopiero 10 stycznia 1920 r., a proces powrotu Pomorza do Polski rozpoczął się tydzień później wraz z wkroczeniem wojsk polskich do Gniewkowa, Działdowa, Golubia (17 stycznia), Torunia, Brodnicy oraz Lidzbarka (18 stycznia) i trwał do 10 lutego.

Przejęcie władzy cywilnej w poszczególnych miejscowościach regionu  koordynowały lokalne rady ludowe i upoważnieni do tego komisarze generalni, władzę wojskową przejmowały natomiast jednostki wojskowe Frontu Pomorskiego gen. Józefa Hallera oraz Frontu Wielkopolskiego gen. Józefa Dowbor-Muśnickiego. Porządku i bezpieczeństwa mieszkańców Pomorza w trakcie całej operacji strzegły jednostki straży obywatelskiej oraz policji pomocniczej.

Całą operację podzielono na dwie fazy:

1. Pierwszy etap (17–23 stycznia), kiedy nastąpiło przejęcie południowej części województwa pomorskiego po prawej stronie Wisły, a także terenów województwa poznańskiego, które nie zostały odzyskane w powstaniu wielkopolskim (m.in. Działdowo, Toruń, Brodnica, Lubawa, Wąbrzeźno, Chełmno, Grudziądz, Sępolno oraz rejon nadnotecki wraz z Bydgoszczą i okolicami).

2. Drugi etap (25 stycznia – 10 lutego), kiedy przejęto wszystkie tereny po lewej stronie Wisły aż do morza, wraz z Wisłą i pasem nadmorskim (m.in. Świecie, Starogard, Chojnice, Tuchola, Tczew, Kościerzyna, Kartuzy, Wejherowo i Hel). 20 stycznia w 1920 roku, wypełniając postanowienia traktatu wersalskiego, do Nakła wjechały oddziały 5 pułku strzelców wielkopolskich pod dowództwem płk. Wrzalińskiego.

Źródło: IPN

Powrót Drukuj

LOKALNY HIT

Planta Vit-10 Nawóz do storczyków

14,90PLN

Konstrukcje stalowe

Bezpłatne kontrolowanie sprawności amortyzatorów

Budowa magazynów

Kora średnia frakcja 50l

20PLN

Rejestracja BDO

500PLN

Konsultacja środowiskowa

200 zł / 0,5 hPLN

Balustrady Bramy Ogrodzenia