Dziś mamy 16 maja 2022, poniedziałek, imieniny obchodzą:

27 stycznia 2022

Rondo ma już nazwę. Kim był Walenty Dypczyński?

zdjęcie ronda z lotu ptaka - Karol Kopczyński (prawa autorskie zastrzeżone).

zdjęcie ronda z lotu ptaka - Karol Kopczyński (prawa autorskie zastrzeżone).

Podczas XLII sesji Rady Miejskiej w Szubinie podjęto uchwałę w# sprawie nadania nazwy rondu łączącemu ul. Tysiąclecia, Ogrodową i Pałucką w Szubinie. Rondo otrzymało nazwę: Ronda Powstańca Wielkopolskiego Walentego Dypczyńskiego.

Walenty Dypczyński urodził się 12.02.1886 r. w Królikowie. Miał siostrę, która wcześnie zmarła, i brata Karola, z którym później współorganizował powstanie i działał w organizacjach skupiających weteranów. W 1917 r. poślubił Józefę Zygarłowską. Z tego małżeństwa doczekał się 3 dzieci. Syn Alojzy - zginął jako żołnierz II Armii Wojska Polskiego podczas obsługi działa przeciwlotniczego pod koniec II wojny światowej . Córka Maria - była z zawodu pielęgniarką, córka Helena zajmowała się domem.

17.11.1918 r. w Domu Polskim w Szubinie odbyło się spotkanie mieszkańców miasta, podczas którego powołano Radę Robotniczo-Żołnierską. Do komitetu wykonawczego weszli Piotr Służewski, Jan Bratkowski oraz Walenty Dypczyński i Niemiec Klath. Mimo początkowych sukcesów organizacyjnych rady w społeczeństwie szubińskim postępował rozłam na grupę tzw. młodych, skupiającą młodzież dążącą do zbrojnego starcia z Niemcami, i drugą, zachowawczą grupę „starszych”.

Nastroje niepodległościowe były w Szubinie bardzo silne. Niemcy próbowali osłabiać ten ruch, m.in. wprowadzając do miasta załogę Heimatschutzu i tworząc milicję obywatelską złożoną z Niemców. Wybuch powstania w Poznaniu dodał „młodym” szubiniakom ducha walki. 2.01.1919 r. po południu Dypczyński zebrał współpracowników niepodległościowych i o godzinie 18.00 udał się do burmistrza Blocka z rządaniem, by ten ustąpił z urzędu. Zaskoczony burmistrz, którego wcześniej „starzy” szubiniacy zapewniali, że nie dojdzie do takich aktów, ugiął się pod naporem Dypczyńskiego i jego ludzi. Oddał im broń.

Po zajęciu urzędu powstańcy postanowili przejąć pozostałe urzędy, w tym pocztę i dworzec kolejowy. Nie udała się natomiast Dypczyńskiemu próba rozbrojenia stacjonujących w Hotelu Centralnym w Szubinie żołnierzy pruskich, którzy zostali wcześniej ostrzeżeni. Dypczyński wraz z Janem Thielmannem zdobywali broń podczas rewizji w niemieckich domach. Miasto było wolne, lecz Niemcy wsparci posiłkami z Bydgoszczy i wyposażeni w spore zapasy amunicji odbili miasto. Po opanowaniu Szubina rozpoczęły się aresztowania wśród Polaków. Dypczyński wraz z dr. Podkomorskim, Kazimierzem Różkowskim, Franciszkiem Ciesielskim, braćmi Sobota, Janem Thielmannem, Hieronimem Alwinem, Hieronimem Lisieckim, Romanem Staniszewskim, Józefem Cyranowskim i Kazimierzem Ebel zbiegli do Zalesia. Ci, których Niemcy pojmali, zostali pobici i wywiezieni do obozu w Altdamm (Szczecin-Dąbie).

W następnych dniach powstańcy przygotowywali się do zdobycia miasta. Po nieudanym ataku na Szubin 8.01.1919 r. powstańcy zdobyli miasto 3 dni później. Utworzono kompanię szubińską, która później weszła w skład 9. Płk. Strzel. Wlkp. Wstąpił do niej także Walenty Dypczyński. Kompania walczyła m.in. pod Szubinem, Rudami, Władysławowem, Kołaczkowem i Samoklęskami. Na początku lutego Dypczyński stacjonował w Szaradowie i brał udział w akcji zdobycia samolotu niemieckiego.

W szeregach wojsk wielkopolskich przebywał do lutego 1920 r. Za swoje zasługi organizacyjne i bojowe szubińskie Towarzystwo Powstańców i Wojaków w 1930 r. odznaczyło go Krzyżem Powstańca Broni. Dwa lata później otrzymał jako pierwszy w Szubinie z nadania Naczelnej Rady Ludowej w Poznaniu Krzyż Walecznych, a następnie przyznano mu Odznakę Powstańczą z rąk gen. dyw. Władysława Jana Junga. Niestety, odznaczenia i dokumenty związane z działalnością powstańczą ukryto w czasie wojny w domu Dypczyńskich przy rynku, który to Niemcy rozebrali i ślad po nich zaginął.

W 1929 r. Dypczyński został prezesem Towarzystwa Powstańców i Wojaków w Szubinie. Szubiński oddział towarzystwa powstał we wrześniu 1922 r. i należał do Okręgu Bydgoskiego. Pierwszym komendantem został por. rez. Hipolit Walkowski, Dypczyński został prezesem koła. Działał także w Związku Weteranów Powstań Narodowych Rzeczpospolitej Polskiej 1914-1919. Na czele szubińskiego koła stał Julian Śledzikowski, a pierwszym wiceprezesem był Dypczyński. Obok działalności w organizacjach kombatanckich zaangażował się również w pracę Rady Miejskiej w Szubinie. Organem wykonawczym samorządu miejskiego był magistrat złożony z burmistrza i 4 członków. Kadencja tego gremium trwała 6 lat. W 1921 r. Walenty Dypczyński, obok rolnika Jana Bembnisty i robotnika Ferdynanda Krygiera, wszedł w skład magistratu. W Radzie Miejskiej ponownie zasiadł w 1929 r., a w zarządzie miasta w 1934 r.

Z powodu swoich przekonań politycznych stracił pracę w Zakładach Naprawczych Taboru Kolejowego w Bydgoszczy. Krótko przed wybuchem wojny był bezrobotny. Ciężar utrzymania pięcioosobowej rodziny spadł wtedy na żonę, która za 1.000,00 zł mężowskiej odprawy założyła sklep w domu przy rynku.

Wojska niemieckie wkroczyły do opustoszałego Szubina we wtorek 5.09.1939 r. Rodzina Dypczyńskich podobnie jak inne szubińskie rodziny próbowała uciekać przed zbliżającymi się wojskami niemieckimi. Po powrocie do Szubina znajomy z powstania Walerian Cerkaski ostrzegał Walentego Dypczyńskiego przed grożącym niebezpieczeństwem. Pierwszy raz po aresztowaniu udało się go wydobyć z rąk okupanta. Następne aresztowanie skończyło się tragicznie. Po brutalnym przesłuchaniu trafili do obozu na terenie dawnego Zakładu Wychowawczego.

Zatrzymywani Polacy trafiali do obozu, który Niemcy urządzili na terenie Wojewódzkiego Zakładu Wychowawczego w Szubinie. Po aresztowaniu więźniów brutalnie przesłuchiwano. Los Dypczyńskiego był przesądzony, a dopełnił się na żydowskim cmentarzu w Żninie. Śmierć przyszła 24.11.1939 r. (bliżej okoliczności śmierci w biogramie W. Cerkaskiego). Po wojnie zbiorowa mogiła, w której spoczął Dypczyński, została ekshumowana. Zwłoki przeniesiono na szubiński cmentarz , tam je uroczyście pochowano w lipcu 1945 r.

Materiał: Kamila Czechowska

bibliografia : Archiwalia ze zbiorów Muzeum Ziemi Szubińskiej im. Zenona Erdmanna w Szubinie; Dzieje Szubina, pod red. M. Biskupa, Warszawa-Poznań 1974 r.; „Dziennik Bydgoski" nr 10, 12.01.929 r.; Ewidencja Towarzystwa Powstańców i Wojaków w Szubinie, MZS/A/20020; J. Jankowski, Swastyka nad Szubinem, Poznań 1961, s. 51; Relacja córki Heleny Noculak w zbiorach Muzeum Ziemi Szubińskiej; Z.Erdmann, Szubin 1918-1919, Biblioteczka Regionalna KPTK Szubin, nr 10, Szubin 1994 r.

Oceń artykuł: 13 14

Czytaj również

udostępnij na FB

Komentarze (13) Zgłoś naruszenie zasad

    • 10 (18)

    Bloki i spółka, w dniu 28-01-2022 08:01:01 napisał:

    Rondo wieki budowane, nie wspominając o drodze tj. łącznik ul. Tysiąclecia z Kcyńską, że po zakończeniu prac śmiało można byłoby w ramach podziekowań nazwać je nazwiskiem burmistrza. Lampy raz nie działają raz działają zależy czy sie popuka… ktoś tu w głowę powinien sie popukać. Przed stworzeniem przystanku trzeba było wystąpić do przewoźników czy są zainteresowani taką lokalizacją a nie po fakcie. Kolejka nic nieznacząca architektura Szubina warta krocie. A drogi proszą się o zrobienie (nie tylko te zlokalizowane na osiedlu bydgoskim, chociaż te co miały być zrobione koło domku „ważniejszych” mieszkańców zostały wykonane i na to znalazły sie pieniądze…).

    odpowiedz

    • 1 (17)

    se mła, w dniu 28-01-2022 08:41:41 napisał:

    rondo ok, ale to drugie dla rowerów to kompletny kretynizm i pieniądze w błoto wyrzucone

    odpowiedz

    pokaż odpowiedzi (2)
    • 4 (18)

    Historia, w dniu 28-01-2022 09:24:14 napisał:

    Nareszcie przyszedł czas nadawania ulicom (rodom) godnych nazw. Z całym szacunkiem, ale np. nazwanie ulicy Dębowej bez dębów, albo Lipowej bez lip to całkowity nonsens. Postacie historyczne (nie tylko z regionu) i wydarzenia historyczne winny być uwzględniane

    odpowiedz

    • -4 (8)

    Piotr, w dniu 29-01-2022 09:15:49 napisał:

    Artykuł dot. życiorysu bohatera powstańca, a tu jak zwykle wpisy mądrali co wiecznie wszystkich i wszystko krytykują!! Proponuję wybrać się na sesję Rady Miasta i tam się odezwać. Będzie Burmistrz powiedzcie mu co myślicie i ok. ,a nie napinać się przed kompem pod jakimś jeszcze durnym pseudo zapewniającym anonimowość.

    odpowiedz

    pokaż odpowiedzi (1)
    • 6 (8)

    obserwatory, w dniu 29-01-2022 19:39:09 napisał:

    wszytko fajnie tylko po co to rondo dla pieszych i rowerów w takim miejscu? beznadziejny pomysł ktoś miał

    odpowiedz

    • 7 (7)

    jep, w dniu 31-01-2022 13:36:28 napisał:

    to rondo dla pieszych jest po to żeby sobie można było kroków nabić na krokomierzu hehehe

    odpowiedz

    • 5 (7)

    szubinianka, w dniu 31-01-2022 13:37:43 napisał:

    rondo powinno się nazywać: RONDO KRĘCENIA BĄCZKÓW

    odpowiedz

    • 5 (5)

    klub, w dniu 31-01-2022 17:57:50 napisał:

    a to drugie dla rowerów dostanie nazwę "Rondo Bubel", kto to wymyślił taką głupotę w takim miejscu

    odpowiedz

    • 3 (3)

    Ech.., w dniu 31-01-2022 22:46:57 napisał:

    Tak długo trwała budowa i oddawanie tej drogi że wykonawca powinien zapłacić taką kare, że spokojnie burmistrz mógłby za to jakąś drogę zrobić. Ale był łaskawy dla wykonawcy i mamy co mamy. Może i dobrze że lampy nie świecą bo aż płakać się chce. Jeszcze ten chodnik na łączniku ulic obłożony barierkami jakby jakaś skarpa byłam z jednej i z drugiej strony + pusty przystanek, który zapewne skończy swój żywot niczym PKP w Szubinie

    odpowiedz

Uwaga! Internauci piszący komentarze na portalu biorą pełną odpowiedzialność za zamieszczane treści. Redakcja zastrzega sobie jednak prawo do ingerowania lub całkowitego ich usuwania, jeżeli uzna, że nie są zgodne z tematem artykułu, zasadami współżycia społecznego, a także wówczas, gdy będą naruszać normy prawne i obyczajowe. Pamiętaj! -pisząc komentarz, anonimowy jesteś tylko do momentu, gdy nie przekraczasz ustalonych zasad.

Komentarze pisane WIELKIMI LITERAMI będą usuwane!

Dodaj komentarz

kod weryfikacyjny

Akceptuję zasady zamieszczania opinii w serwisie
Komentarz został dodany. Pojawi się po odświeżeniu strony.
Wypełnij wymagane pola!



LOKALNY HIT

Zezwolenie na transport odpadów
od 2000PLN
Szkolenia bhp okresowe
od 70PLN
Usługi prowadzenia ksiąg rachunkowych
od 50PLN
Ramka na zdjęcia
13,90PLN 8,90PLN
Ramki ślubne
39,90PLN
Zezwolenie na zbieranie odpadów
od 2000PLN
Bezpłatne kontrolowanie sprawności zawieszenia
Budowa hal
0

W restauracji za przyjęcie komunijne zapłacimy od 120 do 400 zł od osoby

Pierwsza komunia to niezwykły moment w# życiu katolickich rodzin. Niemniej zorganizowanie przyjęcia komunijnego może być nieco stresujące. Aby móc w pełni cieszyć się tym dniem, warto wcześniej zaplanować szczegóły przyjęcia i ceremonii. Nie musisz organizować drogiej imprezy w restauracji, aby świętowanie komunii Twojego dziecka okazało się sukcesem. Warto jednak poświęcić trochę czasu, aby zadbać o wszystkie szczegóły.

(czytaj więcej)
0

Jak wykończyć mieszkanie, zanim ono finansowo wykończy Ciebie? Oto jak uniknąć ukrytych kosztó

Tylko w okresie styczeń-marzec 2022 r. deweloperzy oddali do użytku 54,7 tys. nowych mieszkań w całej Polsce#. To oznacza, że co miesiąc w naszym kraju przybywa średnio kilkanaście tysięcy szczęśliwych nabywców swojego „M”. Najpierw zakup lokum, które istnieje tylko na papierze, a potem odebranie już kluczy do własnego nowego mieszkania to dla wielu spełnienie marzeń, ale kiedy pierwsze emocje już opadną, okazuje się, że stajemy przed kolejnym, nie mniej wymagającym zadaniem: wykończeniem i aranżacją wnętrza. Budżet, który trzeba przeznaczyć na ten cel, to obok zakupu, kolejny duży koszt, tym bardziej, że ceny potrzebnych materiałów i usług rosną w astronomicznym tempie. Przykład? W marcu 2022 r. w porównaniu z analogicznym okresem zeszłego roku, ceny najpopularniejszych materiałów budowlanych są wyższe średnio o 28%[2] i ciągle rosną! Sytuacji nie poprawia też rekordowa dwucyfrowa inflacja, wyższe oprocentowanie kredytów hipotecznych, rosnące ceny prądu i gazu. Rachunki za ten pierwszy są już o 24 proc. wyższe niż w 2021 r.[3] To wszystko sprawia, że kwoty, które świeżo upieczeni właściciele mieszkań zabezpieczyli na wykończenie i zagospodarowanie swoich lokali, topnieją z dnia na dzień. Jeśli nie będziemy wystarczająco ostrożni, łatwo możemy wpaść w nieplanowane długi! O tym, jak tego uniknąć w kolejnym materiale Intrum z cyklu „Ogarniam finanse”!

(czytaj więcej)
0

Złap chwilę dla siebie! Dlaczego nie warto rezygnować ze śniadania?

Wiecznie zimna kawa – brzmi znajomo? To niestety standardowe# śniadanie niejednej mamy. Najwyższy czas z tym skończyć! Tylko zdrowa i szczęśliwa mama jest w stanie zapewnić beztroskie i radosne dzieciństwo swoim pociechom. Ale zacznijmy od początku, tzn. pierwszego posiłku w ciągu dnia. Potem pójdzie już z górki.

(czytaj więcej)
0

Niezapomniany grill bez mięsa. Postaw na serowe przekąski i warzywa!

Majówka to niepisana data graniczna rozpoczynająca sezon grillowy. Wielu z nas# z radością na to czekało. Posiłek na łonie przyrody jest doskonałą okazją do spotkań towarzyskich czy rodzinnych. Niektórzy jednak tracą zapał, na myśl o ciężkostrawnych potrawach. A przecież grillowanie nie musi opierać się wyłącznie na mięsie. Tak naprawdę to łatwy i szybki sposób na dodanie smaku prostym i zdrowym warzywom czy zaserwowanie produktu w innej niż zwykle postaci. Poniższe wskazówki pomogą Ci przygotować ucztę zarówno dla Twoich wege znajomych, jak i dla tych, którzy chcą ograniczyć ilość mięsa w swojej diecie lub oprócz niego chętnie wypróbują nowe, ciekawe smaki. Bezmięsne grillowanie wciąż dla wielu brzmi jak oksymoron. Jeśli jesteś przyzwyczajony do steków i hamburgerów, być może będziesz musiał wykazać się kreatywnością, jeśli chodzi o to, co i jak grillować jako wegetarianin, weganin lub jako gospodarz, który zaprasza na grilla wegetarian lub wegan. Niemniej przygotowanie serowych przekąsek czy grillowanych warzyw może się okazać niezwykle ciekawą przygodą kulinarną. I kto wie – być może nowe smaki pokochają nawet najbardziej zagorzali mięsożercy.

(czytaj więcej)